Powszechnie przyjmuje się, że powstawanie nowej wiedzy w mózgu wiąże się z tworzeniem nowych połączeń synaptycznych. Z pewnością taki proces zachodzi, jednak przyswajanie nowej wiedzy nie zawsze musi oznaczać powstawanie nowych synaps. Często uczenie się rozpoczyna się od wzmacniania już istniejących połączeń synaptycznych. Kiedy to samo połączenie neuronalne jest wielokrotnie aktywowane, transmisja glutaminianergiczna, a zwłaszcza mechanizmy związane z receptorami NMDA (N-methyl-D-aspartate — N-metylo-D-asparaginian), mogą prowadzić do długotrwałego wzmocnienia transmisji synaptycznej. Zjawisko to nazywane jest LTP (long-term potentiation — długotrwałe wzmocnienie synaptyczne) i uważa się je za jeden z ważnych mechanizmów synaptycznych leżących u podstaw uczenia się i pamięci.
Mówiąc prościej, połączenia, które są aktywowane wielokrotnie, mogą być później reaktywowane łatwiej i skuteczniej. Dlatego ważne informacje warto często powtarzać nie tylko tymi samymi słowami, lecz także przy użyciu różnych sformułowań, przykładów i w różnych kontekstach. Jest to szczególnie istotne w psychoedukacyjnej części psychoterapii: jednorazowe wyjaśnienie czegoś nie oznacza jeszcze, że dana informacja stała się częścią trwałej wiedzy i reakcji behawioralnych klienta.
Tę samą zasadę stosuję również w swoich książkach. Do niektórych fundamentalnych idei celowo powracam, przedstawiając je w różnych sformułowaniach i kontekstach. Takie powtórzenia nie są jedynie literacką czy stylistyczną redundancją. Ich celem jest wielokrotna aktywacja tej samej idei oraz powiązanie jej z inną wiedzą i doświadczeniami. Sapolsky właśnie w tym szerszym kontekście omawia uczenie hebbowskie, wzmacnianie synaps, glutaminian oraz procesy zależne od receptorów NMDA. Oryginalne anglojęzyczne wydanie jego książki zostało opublikowane przez Penguin Press w 2017 roku.
Literatura
Bliss, T. V. P., & Collingridge, G. L. (1993). A synaptic model of memory: Long-term potentiation in the hippocampus. Nature, 361(6407), 31–39.
Malenka, R. C., & Bear, M. F. (2004). LTP and LTD: An embarrassment of riches. Neuron, 44(1), 5–21.
Sapolsky, R. M. (2017). Behave: The biology of humans at our best and worst. Penguin Press.